Sinir Sistemi Malign Tümörlerinde Malulen Emeklilik: SGK Başvuruları Hangi Kriterlere Göre Değerlendirir?
Sinir sistemi malign tümörleri; santral sinir sistemi (beyin ve spinal kord) ile periferik sinir ve sinir köklerinden kaynaklanan kötü huylu tümörleri kapsar. Bu tümörler bulundukları bölgeye göre farklı klinik özellikler gösterebilir. Ancak sinir sistemi malign tümörü tanısının bulunması tek başına malulen emeklilik hakkı sağlamaz.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 25. maddesi uyarınca malullük değerlendirmesi, sigortalının çalışma gücü kaybının yürürlükte bulunan mevzuatta belirlenen kriterleri karşılayıp karşılamadığı esas alınarak yapılır. Sinir sistemi malign tümörlerine ilişkin değerlendirme ölçütleri ise Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Onkolojik Hastalıklar bölümünde düzenlenmiştir.
Yönetmelik değerlendirmeyi yalnızca tümör tanısına göre yapmamaktadır. Esas alınan kriterler; tümörün biyolojik agresifliği, metastaz varlığı, cerrahi olarak çıkarılabilirliği (rezektabilite) ve antineoplastik tedavi sonrasındaki hastalık seyridir. Santral sinir sistemi ile periferik sinir sistemi tümörleri ayrı başlıklar altında değerlendirilmektedir.
SGK Sinir Sistemi Malign Tümörlerini Nasıl Değerlendiriyor?
EK-1 Onkolojik Hastalıklar bölümünde sinir sistemi malign tümörleri için yalnızca ağır düzey çalışma gücü kaybı kriteri düzenlenmiştir.
Orta veya hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir kriter bulunmamaktadır.
Ağır Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Yönetmeliğe göre aşağıdaki durumlardan herhangi birinin bulunması halinde ağır düzey çalışma gücü kaybı kabul edilmektedir.
Santral sinir sisteminin (beyin ve spinal kordun) malign tümörleri
Aşağıdaki kriterlerden en az birinin sağlanması gerekir:
- Aşağıdaki yüksek malignite potansiyeline sahip tümörlerden birinin bulunması:
- Medulloblastom,
- diğer primitif nöroektodermal tümörler (PNET) ve belgelenmiş metastazı bulunanlar,
- glioblastoma multiforme,
- ependimoblastom,
- diffüz intrinsik beyin sapı gliomları,
- primer sarkomlar.
- Antineoplastik tedaviyi takiben progresif seyreden veya rekürrens gösteren anrezektabl hastalık.
Periferik sinir veya sinir kökü malign tümörleri
Aşağıdaki kriterlerden en az birinin sağlanması gerekir:
- Metastaz bulunması.
- Antineoplastik tedaviyi takiben progresif seyreden veya rekürrens gösteren hastalık.
Bu bent neyi ifade ediyor?
Yönetmelik yalnızca sinir sistemi malign tümörü tanısını yeterli kabul etmemektedir.
Ağır düzey çalışma gücü kaybı değerlendirmesinde;
- santral sinir sisteminde yönetmelikte özellikle belirtilen yüksek maligniteye sahip tümörlerin bulunması,
- tedavi sonrasında hastalığın ilerlemesi veya yeniden ortaya çıkması,
- periferik sinir sistemi tümörlerinde metastaz gelişmesi,
- ya da antineoplastik tedaviye rağmen hastalığın progresyon göstermesi
esas alınmaktadır. Bu objektif kriterlerden yönetmelikte belirtilenlerin bulunması gerekmektedir.
Orta veya Hafif Düzey Çalışma Gücü Kaybı Kriteri Var mı?
Hayır.Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nde sinir sistemi malign tümörleri için yalnızca ağır düzey çalışma gücü kaybına neden olan durumlar düzenlenmiştir. Orta veya hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir değerlendirme bulunmamaktadır.
Sinir Sistemi Malign Tümörü Tanısı Tek Başına Malulen Emeklilik Sağlar mı?
Hayır.Sinir sistemi malign tümörü tanısının bulunması tek başına malulen emeklilik için yeterli değildir.
Yönetmelikte ağır düzey çalışma gücü kaybı açısından; yüksek malignite gösteren belirli santral sinir sistemi tümörleri, tedavi sonrasında progresif veya rekürren anrezektabl hastalık, periferik sinir sistemi tümörlerinde metastaz veya tedavi sonrasında progresyon ya da rekürrens objektif değerlendirme ölçütü olarak kabul edilmektedir. Nihai değerlendirme sağlık kurulu raporu, patoloji sonuçları, görüntüleme bulguları ve onkolojik takip kayıtları doğrultusunda yapılır.
Sinir sistemi malign tümörlerinde malullük değerlendirmesi yalnızca kanser tanısına göre yapılmamaktadır. SGK değerlendirmesinde tümörün tipi, biyolojik davranışı, metastaz varlığı ve antineoplastik tedavi sonrasındaki klinik seyri birlikte dikkate alınmaktadır.
Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Onkolojik Hastalıklar bölümünde;
- Medulloblastom, metastatik PNET, glioblastoma multiforme, ependimoblastom, diffüz intrinsik beyin sapı gliomları ve primer sarkomlar gibi yüksek malignite gösteren santral sinir sistemi tümörleri,
- Antineoplastik tedavi sonrasında progresif veya rekürrens gösteren anrezektabl santral sinir sistemi tümörleri,
- Metastazı bulunan veya antineoplastik tedavi sonrasında progresif ya da rekürrens gösteren periferik sinir ve sinir kökü malign tümörleri
ağır düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir. Bu başlıkta orta veya hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
Önemli Mevzuat Uyarısı
Bu yazı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Onkolojik Hastalıklar bölümünde yer alan hükümler esas alınarak hazırlanmıştır. Yazıda yer verilen açıklamalar, ilgili mevzuatta düzenlenen değerlendirme ölçütlerinin daha anlaşılır şekilde açıklanması amacıyla hazırlanmıştır.
Malullük değerlendirme kriterleri, sağlık kurulu uygulamaları ve ilgili mevzuat zaman içerisinde değiştirilebilir. Bu nedenle malulen emeklilik başvurusu yapılmadan önce yürürlükte bulunan güncel mevzuatın incelenmesi ve gerektiğinde SGK’dan veya konusunda uzman hukukçu ile sosyal güvenlik uzmanlarından görüş alınması önemlidir.
Her malulen emeklilik başvurusu, kişinin sağlık kurulu raporunda yer alan objektif tıbbi bulgular, patoloji sonuçları, görüntüleme bulguları, onkoloji değerlendirmeleri, çalışma gücü kaybı ve 5510 sayılı Kanun’da öngörülen diğer yasal şartlar birlikte değerlendirilerek sonuçlandırılır. Bu nedenle aynı sinir sistemi malign tümörü tanısına sahip kişiler için farklı değerlendirme sonuçları ortaya çıkabilir.