Malulen Emeklilik Nedir? Şartları, Başvuru Süreci ve Merak Edilenler (2026 Güncel Rehber)

Çalışma hayatı boyunca gelişen ciddi sağlık sorunları, bazı kişilerin mesleklerini sürdüremeyecek düzeyde çalışma gücü kaybı yaşamasına neden olabilir. Bu durumda sosyal güvenlik sistemi, belirli şartları sağlayan sigortalılara malullük aylığı bağlanmasına imkân tanımaktadır. Halk arasında “malulen emeklilik” olarak bilinen bu hak, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 25 ila 27. maddeleri kapsamında düzenlenmekte olup, başvuru ve değerlendirme süreci Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yürütülmektedir.

Ancak malulen emeklilik, yalnızca sağlık kurulu raporunda belirli bir oran yazılmasıyla kazanılan bir hak değildir. Hastalığın ne zaman ortaya çıktığı, çalışma gücü üzerindeki etkisi, sigortalılık süresi, prim ödeme gün sayısı ve SGK Sağlık Kurulunun değerlendirmesi birlikte dikkate alınır. Bu nedenle kamuoyunda sıkça dile getirilen “yüzde 60 raporum var, emekli olurum” veya “hastane raporu aldıktan sonra maaş bağlanır” gibi ifadeler her zaman doğru değildir.

Bu rehberde, 2026 yılı itibarıyla yürürlükte bulunan 5510 sayılı Kanun, Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği ile SGK uygulamaları doğrultusunda malulen emeklilik şartlarını, başvuru sürecini ve en sık merak edilen konuları anlaşılır bir dille ele alacağız.

Malulen Emeklilik Nedir?

Malulen emeklilik; sigortalı olarak çalışmaya başladıktan sonra ortaya çıkan hastalık veya engellilik nedeniyle çalışma gücünü önemli ölçüde kaybeden kişilere, gerekli şartları taşımaları hâlinde SGK tarafından malullük aylığı bağlanmasını sağlayan sosyal güvenlik hakkıdır.

5510 sayılı Kanun’un 25. maddesine göre, çalışma gücünün veya meslekte kazanma gücünün en az %60’ını kaybettiği SGK Sağlık Kurulu tarafından tespit edilen sigortalılar malul sayılabilir. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, nihai kararın sağlık kurulunu bulunan hastane tarafından değil, SGK bünyesindeki yetkili sağlık kurulları tarafından verilmesidir. Yetkili hastanede düzenlenen sağlık kurulu raporu, değerlendirme sürecinin önemli bir parçası olsa da tek başına malulen emeklilik hakkı doğurmaz.

Malullük aylığının amacı, çalışma yaşamını sürdüremeyecek düzeyde kalıcı sağlık kaybı yaşayan sigortalıların gelir güvencesini sağlamaktır. Bu nedenle geçici hastalıklar, kısa süreli iş göremezlik durumları veya tedaviyle düzelmesi beklenen sağlık sorunları malulen emeklilik kapsamında değerlendirilmez. Böyle durumlarda farklı sosyal güvenlik uygulamaları, örneğin geçici iş göremezlik ödeneği, devreye girebilir.

Ayrıca malulen emeklilik ile engelli emekliliği birbirinden farklı uygulamalardır. Her iki sistemin hukuki dayanağı, başvuru şartları ve değerlendirme kriterleri farklı olduğu için birbirlerinin yerine kullanılmaları doğru değildir. Bu nedenle malulen emeklilik başvurusu yapmayı düşünen kişilerin öncelikle hangi emeklilik türüne uygun olduklarını doğru şekilde değerlendirmeleri önem taşır.

Malulen Emeklilik Şartları Nelerdir?

Malulen emeklilikten yararlanabilmek için yalnızca ciddi bir hastalığa sahip olmak yeterli değildir. SGK, başvuruları değerlendirirken hem sağlık durumunu hem de sigortalılık geçmişini birlikte inceler. Bu nedenle benzer hastalığa sahip iki kişiden biri malulen emekli olabilirken, diğeri gerekli şartları taşımadığı için bu haktan yararlanamayabilir.

2026 yılı itibarıyla yürürlükte bulunan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında malulen emeklilik için temel olarak üç şart aranır.

1. Çalışma Gücünde En Az %60 Kayıp Bulunmalıdır

Malulen emekliliğin en önemli şartı, kişinin çalışma gücünün en az %60’ını kaybetmiş olmasıdır.

Burada dikkat edilmesi gereken önemli bir ayrıntı vardır. Kamuoyunda sıkça düşünüldüğünün aksine, hastaneden alınan sağlık kurulu raporundaki oran tek başına malulen emeklilik anlamına gelmez. Yetkili hastaneler tarafından hazırlanan sağlık kurulu raporları, SGK’ya gönderilir ve dosya Kurum Sağlık Kurulu tarafından yeniden değerlendirilir. Maluliyet kararı da bu inceleme sonucunda verilir.

Değerlendirme sırasında yalnızca hastalığın adı değil; kişinin klinik durumu, tedavi süreci, fonksiyon kaybı ve çalışma yaşamını ne ölçüde etkilediği dikkate alınır. Bu nedenle aynı tanıya sahip iki kişinin maluliyet kararı farklı olabilir.

Ayrıca her kronik hastalık malulen emeklilik hakkı sağlamaz. Hastalığın, çalışma gücünü kalıcı ve önemli ölçüde azaltması gerekir.

2. Hastalığın Sigortalı Olduktan Sonra Ortaya Çıkmış Olması Gerekir

Malulen emeklilikte en çok gözden kaçan şartlardan biri de hastalığın ortaya çıkış zamanıdır.

5510 sayılı Kanun’a göre, maluliyete neden olan hastalığın veya sağlık sorununun ilk defa sigortalı olarak çalışmaya başladıktan sonra ortaya çıkmış olması gerekir.

Eğer kişinin çalışma gücü kaybına neden olan hastalık, sigorta başlangıcından önce mevcutsa malulen emeklilik hükümleri uygulanmaz. Ancak bu durum, kişinin hiçbir şekilde emekli olamayacağı anlamına gelmez. Sigorta başlangıç tarihi, engellilik durumu ve diğer şartlara göre engelliliğe bağlı erken emeklilik hükümlerinden yararlanma imkânı bulunabilir.

Bu nedenle malulen emeklilik ile engellilik nedeniyle emeklilik birbirine karıştırılmamalıdır. Başvuru yapılmadan önce hangi emeklilik türünün kişiye uygun olduğunun doğru değerlendirilmesi, zaman kaybını ve olası hak kayıplarını önleyebilir.

3. Sigortalılık Süresi ve Prim Gün Sayısı Şartı

Sağlık şartlarının yanında belirli bir sigortalılık geçmişi de aranır.

Genel kural olarak;

• En az 10 yıllık sigortalılık süresinin bulunması,
• En az 1.800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması gerekir.

Ancak kanunda önemli bir istisna da yer almaktadır. Eğer kişi başkasının sürekli bakımına muhtaç derecede malul kabul edilirse, 10 yıllık sigortalılık süresi şartı aranmaz. Bu durumda yalnızca 1.800 prim gününün bulunması yeterli olabilir.

Prim gün sayısının ve sigortalılık süresinin değerlendirilmesi SGK kayıtları üzerinden yapılır. Başvuru öncesinde e-Devlet üzerinden hizmet dökümünün kontrol edilmesi ve eksik gün bulunup bulunmadığının incelenmesi, sürecin daha sağlıklı ilerlemesini sağlayacaktır.

Hangi Hastalıklar Malulen Emekliliğe Neden Olabilir?

Malulen emeklilik başvurularında en sık sorulan sorulardan biri de hangi hastalıkların bu hak kapsamında değerlendirildiğidir. Ancak bu konuda kesin bir “hastalık listesi” vermek doğru değildir.

SGK, kararını yalnızca tanıya göre değil, hastalığın kişide oluşturduğu kalıcı fonksiyon kaybına göre verir. Aynı hastalık bir kişide çalışma yaşamını ciddi şekilde etkilerken, başka bir kişide daha hafif seyredebilir. Bu nedenle değerlendirme her başvuru için bireysel olarak yapılır.

Maluliyet değerlendirmesinde en sık karşılaşılan sağlık sorunları arasında;

• İleri evre kalp ve damar hastalıkları,
• Kronik böbrek yetmezliği ve diyaliz gerektiren durumlar,
• İleri derecede solunum sistemi hastalıkları,
• Bazı nörolojik hastalıklar (örneğin Parkinson hastalığı, Multipl Skleroz veya ALS),
• Organ nakli sonrası gelişen sağlık durumları,
• Görme kaybına neden olan ciddi göz hastalıkları,
• İleri evre kanserler ve kanser tedavisine bağlı kalıcı fonksiyon kayıpları,
• Ağır romatolojik ve kas-iskelet sistemi hastalıkları,
• İleri düzey psikiyatrik hastalıklar

yer alabilmektedir.

Ancak bu hastalıklardan birine sahip olmak tek başına malulen emeklilik hakkı kazandırmaz. Esas belirleyici olan, hastalığın çalışma gücü üzerindeki etkisinin SGK Sağlık Kurulu tarafından mevzuata uygun şekilde değerlendirilmesidir.

Malulen Emeklilik Başvurusu Nasıl Yapılır?

Malulen emeklilik başvurusu yapacak kişilerin en sık yaptığı hatalardan biri, doğrudan bir hastaneye giderek sağlık kurulu raporu almaya çalışmalarıdır. Ancak malulen emeklilik süreci bu şekilde başlamaz.

5510 sayılı Kanun kapsamında maluliyet tespiti için izlenmesi gereken süreç SGK tarafından yürütülür ve başvurunun belirli aşamalardan geçmesi gerekir.

1. SGK’ya Başvuruda Bulunun

Süreç, ikamet edilen yerdeki Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Merkezine yapılacak başvuruyla başlar.

Başvuru sırasında SGK, sigortalının prim gün sayısını, sigortalılık süresini ve diğer temel şartları ön değerlendirmeye alır. Şartların uygun görülmesi hâlinde kişi, maluliyet değerlendirmesi için yetkili bir sağlık kuruluşuna sevk edilir.

Bu aşamada kişinin kendi imkânlarıyla aldığı sağlık kurulu raporları, malullük aylığı bağlanması açısından tek başına yeterli değildir. Değerlendirmeye esas alınacak raporun SGK sevkiyle düzenlenmesi gerekir.

2. Yetkili Hastanede Sağlık Kurulu Muayenesi

SGK tarafından sevk edilen sigortalı, yetkilendirilen tam teşekküllü devlet hastanesi veya üniversite hastanesinde ilgili branş hekimleri tarafından muayene edilir.

Hastalığın türüne göre kardiyoloji, nöroloji, ortopedi, onkoloji, göğüs hastalıkları, psikiyatri veya diğer uzmanlık dallarında değerlendirmeler yapılabilir. Gerekli görülen laboratuvar testleri, görüntüleme yöntemleri ve fonksiyon testleri de bu süreçte tamamlanır.

Tüm değerlendirmelerin ardından hastane sağlık kurulu tarafından ayrıntılı bir rapor hazırlanır ve doğrudan SGK’ya gönderilir.

3. SGK Sağlık Kurulu Nihai Kararı Verir

Başvuru sürecinin en kritik aşaması burasıdır.

Hastane tarafından hazırlanan sağlık kurulu raporu, SGK bünyesindeki Kurum Sağlık Kurulu tarafından yeniden incelenir. Kurul; tıbbi belgeleri, hastalığın çalışma gücü üzerindeki etkisini ve ilgili mevzuatı birlikte değerlendirerek kişinin malul sayılıp sayılmayacağına karar verir.

Bu nedenle hastane raporunda yer alan değerlendirme ile SGK’nın nihai kararı her zaman aynı olmayabilir. Malulen emeklilik açısından bağlayıcı olan karar, SGK Sağlık Kurulu tarafından verilen karardır.

4. Malullük Aylığının Bağlanması

SGK tarafından malul sayıldığına karar verilen sigortalının, malullük aylığı bağlanabilmesi için gerekli işlemleri tamamlaması gerekir.

Başvurunun olumlu sonuçlanmasının ardından SGK tarafından aylık bağlama işlemleri yürütülür ve şartların sağlanması hâlinde malullük aylığı ödenmeye başlanır. Başvurunun sonuçlanma süresi; hastanenin iş yüküne, dosyanın incelenme sürecine ve SGK’nın değerlendirme yoğunluğuna göre değişebilmekle birlikte, uygulamada birkaç ay sürebilmektedir.

SGK Malulen Emeklilik Başvurusunu Neden Reddedebilir?

Her yıl çok sayıda kişi malulen emeklilik başvurusunda bulunmasına rağmen, başvuruların önemli bir kısmı gerekli şartların sağlanmaması nedeniyle reddedilmektedir.

En sık karşılaşılan ret nedenleri şunlardır:

• Çalışma gücü kaybının SGK tarafından maluliyet düzeyinde değerlendirilmemesi,
• Hastalığın sigortalılık başlangıcından önce mevcut olduğunun tespit edilmesi,
• Prim gün sayısı veya sigortalılık süresinin yetersiz olması,
• Hastalığın tedaviyle düzelebilecek veya çalışma yaşamını tamamen engellemeyecek nitelikte değerlendirilmesi,
• Sağlık kurulu raporundaki bilgi ve belgelerin maluliyet kriterlerini karşılamaması.

Başvurunun reddedilmesi, kişinin tüm haklarını kaybettiği anlamına gelmez. Kararın gerekçesine göre itiraz veya yargı yolu kullanılabilir.

SGK’nın Ret Kararına İtiraz Edilebilir mi?

Evet. SGK’nın maluliyet talebini reddetmesi hâlinde başvuru sahibi karara itiraz edebilir.

İtiraz dilekçesiyle birlikte dosyanın yeniden değerlendirilmesi talep edilir. Gerekli görülmesi durumunda dosya yeniden incelenebilir veya kişi farklı bir sağlık kuruluşuna sevk edilebilir.

İdari başvuru yollarının ardından uyuşmazlığın devam etmesi hâlinde, sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklar için İş Mahkemelerinde dava açılması mümkündür.

Bu süreçte özellikle karmaşık sağlık dosyalarında sosyal güvenlik hukuku konusunda deneyimli bir hukukçudan destek alınması, hak kaybı yaşanmasını önleyebilir.

Malulen Emeklilik ile Engelli Emekliliği Aynı Şey mi?

Hayır. Bu iki emeklilik türü toplumda sıkça birbirine karıştırılsa da hukuki dayanakları ve başvuru şartları farklıdır.

Malulen emeklilik, sigortalı olarak çalışmaya başladıktan sonra ortaya çıkan hastalık veya kaza nedeniyle çalışma gücünün önemli ölçüde kaybedilmesi durumunda uygulanır. Buna karşılık engellilik nedeniyle emeklilikte, kişinin doğuştan veya sigortalılık başlangıcından önce mevcut olan engellilik durumu da belirli şartlar altında dikkate alınabilir.

Bir diğer önemli fark ise çalışma hayatına ilişkindir. Malullük aylığı alan kişiler, 5510 sayılı Kanun kapsamında yeniden sigortalı olarak çalışmaya başladıklarında malullük aylıkları kesilir. Engellilik nedeniyle emekli olan kişiler açısından ise uygulanacak kurallar emeklilik türüne ve sigortalılık statüsüne göre farklılık gösterebilir.

Bu nedenle başvuru öncesinde hangi emeklilik türünün mevcut sağlık durumuna daha uygun olduğunun değerlendirilmesi, gereksiz zaman kaybını önleyecektir.

Malulen Emeklilikte Kontrol Muayenesi Nedir?

Her malulen emekli olan kişi ömür boyu aynı statüde kalmayabilir. Bazı hastalıkların tedaviyle düzelme ihtimali bulunduğundan, SGK gerekli gördüğü durumlarda kontrol muayenesi isteyebilir.

Kontrol muayenesinin amacı, kişinin sağlık durumunda önemli bir değişiklik olup olmadığını değerlendirmektir. SGK tarafından belirlenen süre sonunda yeniden sağlık kurulu değerlendirmesi yapılabilir.

Eğer kontrol muayenesinde çalışma gücü kaybının malullük şartlarını artık karşılamadığı tespit edilirse, ilgili mevzuat kapsamında malullük aylığında değişiklik yapılması veya aylığın kesilmesi söz konusu olabilir.

Bu nedenle kontrol muayenesi çağrılarının dikkate alınması ve belirtilen süre içerisinde gerekli işlemlerin tamamlanması önem taşır.

Malulen Emekli Olan Kişi Tekrar Çalışabilir mi?

Malullük aylığı, çalışma gücünü önemli ölçüde kaybettiği kabul edilen sigortalılara bağlanan bir aylıktır. Bu nedenle kişi yeniden 4/A (SSK), 4/B (Bağ-Kur) veya 4/C (Emekli Sandığı) kapsamında çalışmaya başladığında malullük aylığına ilişkin mevzuat hükümleri uygulanır ve aylık kesilebilir.

Bu nedenle malullük aylığı alan kişilerin yeniden çalışmaya başlamadan önce SGK’dan bilgi almaları ve hak kaybı yaşamamaları önemlidir.

Malulen Emeklilik Başvurusu Reddedilirse Ne Yapılabilir?

Malulen emeklilik başvurusunun reddedilmesi sürecin tamamen sona erdiği anlamına gelmez.

Öncelikle ret kararının gerekçesi dikkatlice incelenmelidir. Eksik belge, yetersiz prim günü veya sağlık kurulu değerlendirmesine ilişkin nedenler farklı çözüm yolları gerektirebilir.

Başvuru sahibi, SGK’nın kararına karşı yeniden değerlendirme talebinde bulunabilir. İdari süreç sonunda uyuşmazlığın devam etmesi hâlinde ise sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanan davalara bakmakla görevli İş Mahkemelerinde dava açılması mümkündür.

Özellikle sağlık kurulu raporlarının yorumlandığı dosyalarda hukuki destek alınması, sürecin daha sağlıklı yürütülmesine katkı sağlayabilir.

Sık Sorulan Sorular

Malulen emekli olmak için sağlık kurulu raporu yeterli midir?

Hayır. Yetkili hastaneden alınan sağlık kurulu raporu değerlendirme sürecinin önemli bir parçasıdır. Ancak malullük kararı SGK Kurum Sağlık Kurulu tarafından verilir.

Her yüzde 60 sağlık kurulu raporu malulen emeklilik sağlar mı?

Hayır. Değerlendirme yalnızca rapordaki oran üzerinden yapılmaz. Hastalığın çalışma gücü üzerindeki etkisi, ilgili mevzuat ve SGK Sağlık Kurulunun değerlendirmesi birlikte dikkate alınır.

Malulen emeklilikte yaş şartı var mı?

Hayır. Malullük aylığında yaş şartı aranmaz. Ancak sigortalılık süresi, prim günü ve sağlık koşullarının sağlanması gerekir.

Kanser hastaları malulen emekli olabilir mi?

Kanser tanısı tek başına malulen emeklilik hakkı sağlamaz. Hastalığın evresi, tedavi süreci, kalıcı fonksiyon kaybı ve SGK’nın değerlendirmesi birlikte dikkate alınır.

Psikiyatrik hastalıklar nedeniyle malulen emeklilik mümkün müdür?

Uygun koşulların oluşması ve çalışma gücü kaybının ilgili mevzuat kapsamında değerlendirilmesi hâlinde bazı psikiyatrik hastalıklar da maluliyet incelemesine konu olabilir. Nihai karar SGK Sağlık Kurulu tarafından verilir.

Malulen emeklilik, çalışma yaşamı sırasında gelişen ciddi sağlık sorunları nedeniyle çalışma gücünü önemli ölçüde kaybeden sigortalılar için önemli bir sosyal güvenlik hakkıdır. Ancak bu hak yalnızca sağlık kurulu raporuna değil; hastalığın ortaya çıkış zamanı, çalışma gücü üzerindeki etkisi, sigortalılık süresi, prim ödeme gün sayısı ve SGK’nın yaptığı tıbbi değerlendirmeye bağlı olarak tanınmaktadır.

Başvuru sürecinin doğru yürütülmesi, yetkili sağlık kuruluşlarında yapılan değerlendirmelerin eksiksiz tamamlanması ve SGK’nın talep ettiği belgelerin zamanında sunulması, sürecin sağlıklı ilerlemesi açısından büyük önem taşır. Hak kaybı yaşamamak için güncel mevzuatın takip edilmesi ve gerektiğinde SGK’dan veya sosyal güvenlik hukuku alanında uzman kişilerden destek alınması da yararlı olacaktır.

Önemli Bilgilendirme

Bu rehber, 2026 yılı itibarıyla yürürlükte bulunan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) uygulamaları ve ilgili resmi mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır. Ancak sosyal güvenlik mevzuatı, emeklilik şartları, sağlık kurulu değerlendirme kriterleri ve SGK uygulamaları zaman içinde yeni kanunlar, yönetmelikler, genelgeler ve yargı kararları doğrultusunda değişebilmektedir.

Bu nedenle malulen emeklilik başvurusu yapmadan önce güncel mevzuatın Resmî Gazete, Mevzuat Bilgi Sistemi ve Sosyal Güvenlik Kurumu’nun resmî duyuruları üzerinden kontrol edilmesi, gerektiğinde SGK’dan veya sosyal güvenlik hukuku alanında uzman kişilerden bilgi alınması hak kaybı yaşanmaması açısından önemlidir. Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, her başvuru SGK tarafından kişinin sağlık durumu, sigortalılık geçmişi ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde bireysel olarak değerlendirilmektedir.